گورنمينٽ بوائيز پرائمري اسڪول ربن خان چانڊيو زبون حال جو شڪار

گورنمينٽ (بوائيز) پرائمري اسڪول ربن خان چانڊيو ڳوٺ ڊٻ چانڊيه خان يوسي مصري خان چانڊيو تعلقو ميروخان ضلعو قمبر شھدادڪوٽ
ھي بلڊنگ 2000ع ۾ تيار ٿي جيڪا هن وقت زبون حالي جو شڪار آھي.هن وقت اسڪول جي موجوده هيڊماستر محترم سائين نذير احمد چانڊيو سميت محترم استاد ممتاز علي چانڊيو ۽ محترم استاد فهميد حسين چانڊيو ڊيوٽي سرانجام ڏين پيا.جيڪي تمام محنتي ۽ ريگيولر پڻ آھن.هن اسڪول ۾ ھڪ سوّ کان مٿي شاگرد پڙھن پيا.تعليم جي بهتري ۽ ٻارن جي سٺي مستقبل لاء ھن اسڪول ۾ اڃا وڌيڪ ٻن محنتي استادن جي ضرورت پڻ آھي.
اسڪول جي بلڊنگ تمام زبون هجڻ ڪري شاگرد اسڪول جي اڳيان وڻن جي هيٺان ويهي ڪري تعليم پرائڻ تي مجبور آھن.
اسڪول جي نئين بلڊنگ سان گڏ اسڪول جي چوڪيدار ۽ پٽيوالي جي به پڻ ضرورت آھي.
چوڪيدار جي نه هجڻ ڪري آئي ڏينهن اسڪول مان چوري معمول بڻيل آھي
.
تعليم جي وزير سميت لاڳاپيل اختيارن کي پرزور اپيل ڪجي ٿي ته هن اسڪول جي اهم مسئلن تي نظرثاني ڪري جلد کان جلد مسئلا حل ڪيا وڃن.جيئن بهتر تدريسي عمل جاري رهي سگهي ۽ مستقبل جا معمار تعليم جهڙي زيور کان محروم نه رهن.

What is an example of corruption?

When officials of a government, or any organization. Exceeds and abuses their position of authority for the intent of personal gain. Eg. I’m a government official in charge of highway repair. I award a repair contractor with a $2 million dollar road repair contract. Providing he builds me a mile long driveway to one of my houses for free. By concealing the cost of my driveway into the highway repair contract.

What is an example of corruption?

When officials of a government, or any organization. Exceeds and abuses their position of authority for the intent of personal gain. Eg. I’m a government official in charge of highway repair. I award a repair contractor with a $2 million dollar road repair contract. Providing he builds me a mile long driveway to one of my houses for free. By concealing the cost of my driveway into the highway repair contract.

سنڌ جي سرڪاري ادارن ۾ ڪرپشن ۽ قمبر ضلعي جي ٽريزري آفيس.

هوئنن تہ پاڪستان ۾ ڪرپشن جو لفظ ٻڌڻ ۾ تہ الاهي ڀيرا آيو ۽ پڙهيو بہ هوندو،وري خبرن ۾ تہ ڪيترائي ڀيرا ٻڌو بہ آهي. ليڪن ڪرپشن حقيقت جي خبر شايد ڪنهن کي هجي. آخر ڪرپشن ٿيندي ڪيئن آ ۽ ڪيئن ان جي خبر پوي هيءَ ڪرپشن آهي. بدعنواني بي ايماني يا هڪ ڏوهن جو هڪ روپ آهي جيڪو اختيار جي حيثيت ۾ رکيو ويو آهي، ۽ غير قانوني فائدي حاصل ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويو ويندو آهي. جيئن غلط ڪم ڪرڻ ان تي پنهنجو ذاتي فائدو حاصل ڪرڻ“ صاحبان! ڳالھ هيءَ آهي تہ جڏهن مان پاڻ ان شيء جي تحقيق ڪئي ۽ خبر پئي تہ ڪرپشن هن طريقي سان ٿيندي آهي ۽ ان جو هي قسم آهي. منهنجي خيال ۾ ڪيترائي ماڻهو سرڪاري ادارن ۾ پئسا ڏئي غير قانوني ڪم پنهنجو ڪرائي ايندا آهن ۽ گهڻن ماڻهن کي اها خبر بہ ناهي هوندي تہ ڪوئي ڪم پئسن کان سواءِ نہ ٿيندو ۽ ڪوئي ڪم پئسن کان سواءِ بہ ٿيندو. ادارن ۾ ويٺل آفيسر عوام جي لاءِ آهن نہ ئي ٻئي مخلوق لاءِ.

  اسان ٿوري نظر سنڌ صوبي جي سرڪاري ادارن تي ڦيرايون، ڳالھ ڪيون تہ منهنجي خيال ۾ ڪوبہ ادارو ڪرپشن کان پاڪ نہ هوندو جيئن مثال ڏيئون هيلٿ جو ادارو، روينيو جو ادارو، ايجوڪيشن جو ادارو، ٽريزري جو ادارو، پوليس جو ادارو ۽ ان کان علاوه ٻيا ڪيترائي ادارا آهن جنهن ۾ ڪرپشن سرعام هلي رهي آهي ۽ حقيقت اها آهي انهن سرڪاري ادارن جو اهو حال آهي جواوهان جو ننڍي کان ننڍو ڪم بہ هوندو ان جي لاءِ اوهان کي پئسا ڏيڻا پوندا تڏهن توهان جو ڪم جلدي ٿيندو نہ تہ ڀلي سال گذري وڃن ليڪن ڪم ڪونہ ٿيندو مثال ائين ئي آهي جيئن گاڏيءَ ۾ پئٽرول هوندو تہ گاڏي بہ هلندي جيڪڏهن پئٽرول نہ هوندو تہ گاڏي بہ ڪونہ هلندي.
هاڻي مان هتي پنهنجو تفصيلي حال احوال لکندو هلان جيڪو مون سان پيش آيو ۽ مان انهن ادارن مان ڪيئن ڪم ڪرايو ۽ ڪم هلندڙ بہ آهي ۽ اها هڪ تمام وڏي ڪهاڻي بہ آهي. صاحبان! ڳالھ اها آهي تہ جڏهن منهنجو والد صاحب گذريل سال فوت ٿي ويو هو ۽  آن سروس تي فوت ٿي چڪا هئا پاڻ ايجوڪيشن کاتي ۾ ايڇ ايس ٽي استاد پڻ هئا. ظاهر آهي تہ جيڪو سرڪاري ملازم حاضر سروس تي فوت ٿي ويندو آهي ان جي لاءِ ريڪوائرمينٽ هوندي آهي تہ پهريان ان فوتيءَ جا ڪجھ سرٽفيڪٽ ٺهرائبا آهن پوءِ ٻئي ڪاروائي شروع ٿيندي آهي تہ جيئن جلدي جلدي ۾ وارثن کي پئسا ملي سگهن. بحرحال ڳالھ جو مقصد اهو آهي تہ هتي اسان وٽ نہ ڪو قانون آهي ۽ نہ ئي ان تي ڪو ترت عمل ٿيندو آهي هتي سسٽم اهڙو آهي “جيڪو ڏاڍو سو گابو“باقي نارمل رينج وارو ماڻهو ويٺو رڙيون ڪري.  هر ننڍي کان ننڍو ادارو سرڪاري فيس کان علاوه پنج کان ڏھ هزار وٺن ٿا  ۽ ٻئي حيرت جي ڳالھ اها آهي تہ جنهن ڊاڪيومينٽس تي ٽي اي او يا ڊي اي او، يا ڊائريڪٽر جي صحيح ٿيڻي آهي ان جا  الڳ الڳ پئسا ورتا وڃن ٿا جيڪڏهن ڪو ماڻهو پئسا نٿو ڏي تہ ان کي ڪلارڪ چون ٿا صاحب ڪونهي اڄ موڪل تہ آهي ڀلي صحيح جي لاءِ اڳليو ماڻهو پيو پنڌ ڪري.
البتہ ان سڄي قانوني ڪاروائي کانپوءِ  ضلعي جي اڪاؤنٽس آفيس ۾ جڏهن پراسيز ايندو آهي تہ ڦلهال ان ماڻهو سان صحيح نہ ڳالهائيندا ۽ نہ ئي ڪا صحيح معلومات ڏيندا ۽ نئين  ماڻهو کي ويٺا پنڌ ڪرائيندا. ان جو سبب اهو هوندو آهي تہ هي ماڻهو ڪنهن ايجنٽ کي ڪم ڏي جيئن اسان کي پئسا آساني سان ملي سگهن. هاڻي جڏهن آخر ۾ پنڌ ڪري ڪري ٿڪبو تہ مجبوراً پئسن ڏيڻ تي مجبور ٿيندو ۽ مالڪ پاڻ ئي چوندو تہ جيڪي پئسا وٺو مان ڏيندس بس! مونکي ڪم ڪري ڏيو، پوءِ بہ جلدي ۾ ڪم نہ ڪندا ان ۾ بہ ٽائيم لڳي ويندو آهي.
منهنجي خيال ۾ پوري سنڌ ۾ ساڳيو ئي مسئلو آهي خاص طرح مٿان کان هيٺ تائين جيئن ڪراچي، سنڌ سيڪريٽريٽ ۽ وري پوءِ ٽريزري ڊپارٽمينٽس جيڪي بہ ضلعي ۾ ٽريزريز آفيس آهن انهن جو حال اهوئي هوندو سڀني ۾ ڪرپشن هوندي نہ صرف قمبر جي آفيس ۾ پر ٻئي هند هجي يا ڪيتري حد تائين هجي ليڪن ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي ٽريزري آفيس ۾ ڪرپشن سرعام آهي ۽ سرعام ماڻهن کان پئسا وٺي ڪري پوءِ ڪم ڪن ٿا. انهن جو وڏو گروھ آهي جيئن ايجنٽ، اسان جا ويچارا سنڌي ماڻهو دير ئي نہ ڪندا آهن پئسن ڀرڻ ۾، ڪوئي بہ ڪم هجي ان جا پرسنٽ ڳالهائيندا مثال لک تي ٽي پرسنٽ، جيڪڏهن اڃان وڌيڪ رقم هوندي تہ ان جا اڃان وڌيڪ پرسنٽ ڏيڻا پون. جيڪي ماڻهو پئسا نٿا ڏين انهن جو ڪم رولهڙي جو شڪار ٿيو وڃي ڀلي سال لڳي وڃن. جيڪڏهن ٽريزري آفيس ۾ ڪم آهي تہ ان جي لاءِ ذهن ٺاهي ڇڏجي تہ پئسا ڏئي ڪم پوءِ وٺجي نہ تہ ڪڏهن بہ ڪونہ ٿيندو.
افسوس جي ڳالھ اها آهي تہ جيڪي ادارا ڪرپشن کي روڪڻ جي لاءِ آهن ۽ ڪرپشن کي روڪڻ جي لاءِ ڪم ڪري رهيا آهن اهي ادارا تہ ڪنهن ڪم جا ئي نہ آهن  اهي ادارا پاڻ ڪرپٽ آهن جيڪڏهن ڪو پڙهيل لکيل ماڻهو ڪمپلين ڪري تہ ان کان بہ ڪمپلين جا پئسا وٺن ٿا، ۽ ٻئي ڳالھ اها تہ جنهن ماڻهوءَ جي خلاف ڪمپلين ڪريو بہ صحيح ليڪن ان تي ايڪشن نہ کنيو ويندو ڇو تہ اهو ادارو هر مهيني اينٽي ڪرپشن وارن کي ۽ نيب وارن کي پئسا ڏئي ٿو. البتہ قمبر ضلعي جي ٽريزري آفيس جي هڪ ملازم ٻڌايو تہ مان هر مهيني پنج هزار نيب وارن کي ۽ پنج هزار اينٽي ڪرپشن وارن کي ڏيندو آهيان جيڪڏهن هڪڙي مهيني پئسا نہ ڀريندو آهيان تہ ان ڏينهن اسان جي لاءِ مصيبت هوندي آهي. بحرحال اها هڪ وڏي چين آهي ڪيئن آفيسر ڪلارڪ، پٽيوالا ڪرپشن ڪري رهيا آهن
اسان سدائين ائين چوندا ايندا آهيون تہ اسان جا اٻوجھ سنڌي ماڻهو انهن سان ظلم آهي سنڌين سان ناحق آهي ظلم آهي ڪيترائي ادارا آهن جيڪي ڦلاهي ڪم ڪري رهيا آهن ليڪن اسان ڪڏهن بہ ڪرپشن جي خلاف لڙنداسين ڪونہ، اسان سدائين هتي وڏيرن کي گاريون ڏيندا آهيون ليڪن ڪڏهن بہ سرڪاري آفيسر خلاف احتجاج نہ ڪندا آهيون حالانڪہ اها سڀني کي خبر هوندي آهي تہ سنڌ جي سرڪاري ادارن جو هي حال آهي مونکي تہ افسوس ٿيندو آهي آخر ڪڏهن تبديلي ايندي ۽ جيڪڏهن ايندي بہ صحيح اها ڪيئن ايندي. ترقي يافتہ ملڪن ۾ ٽئڪنالاجي ايتري تہ وڌي وئي آهي جو هو هر شيءِ آن لائن ڪري ڇڏي اٿن. اڃان اسان وٽ پراڻو سسٽم موجود آهي. اسان جي ملڪ ۾ ڪيترائي وارڌات جا ڪيس ظاهر ٿيا آهن  جيڪي اڪثر ڪري ٽارگيٽ ڪلر، يا ڦورو اهي ڪيمرا جي اک ۾ مڪمل ريڪارڊ ٿيل هوندا آهن ليڪن اڄ ڏينهن تائين ڪا بہ انويسٽيگيشن ايتري حد ڪامياب ناهي وئي جيئن جلد ۾ چور پڪڙي انهن کي سخت سزا ڏني وڃي. جيڪڏهن توهان کي اين سي يا ايف آءِ آر درج ڪرائڻي آهي تہ ان جا پئسا ڀرڻا پوندا آهن افسوس ٿيندو آهي دنيا الائي ڪٿي پهتي آهي پر اسان هڪ ٻئي کي پٽڻ ۽ کائڻ جي چڪر ۾ لڳا پيا آهيون.
حالانڪہ ڪرپشن صرف اسان جي ملڪ جو مسئلو ناهي ڪرپشن ڪيترن ئي ملڪن ۾ آهي پر تنهن هوندي بہ اهي ملڪ هاڻي اسان کان ائڊوانس ٿي ويا آهن اسان جي ملڪ کان بنگلاديش بہ گهڻي ڀاڱي ميلن ۾ ميدان ماري ويو آهي. اسان سدائين ڳالھ ڪندا آهيون تہ اسان جو ملڪ هن طرح سان ترقي ڪري سگهي ٿو، پر تيستائين ترقي نٿو ڪري سگهي جيستائين ادارا ٺيڪ طرح سان ڪم نہ ڪندا جيڪڏهن ادارا ٺيڪ طرح سان ڪم نہ ڪندا تہ  ملڪ ڪڏهن بہ ترقي نہ ڪندو. علامہ آءِ آءِ قاضي هڪ تقرير ۾ چيو هو تہ هر هڪ سرڪاري ملازم پبلڪ سرونٽ آهي يعني عوام جو نوڪر، پوءِ اي سي هجي يا ڊي سي هجي صدر، وزيراعظم کان ويندي هڪ اسڪيل تائين سڀئي عوام جي لاءِ آهن اهي ڪنهن کان بہ مٿي نہ آهن. جيڪڏهن هر ملازم کي اها سوچ هجي تہ الائي تہ ڇا ٿي ويندو!
سنڌ صوبي جي حالت منهنجي خيال ۾ جتي ڪٿي اها ئي هوندي. جيئن قمبر ضلعي جي ٽريزري آفيس جو حال آهي مونکي بہ سال پورو ٿيڻ وارو آهي اڃان ڪم مڪمل ناهي ٿيو، ۽ مان پوري تحقيق ڪئي آهي ڪيترن ئي ڪلارڪن آڊيٽرن ٻڌايو تہ هتي جيڪو بہ ايندو آهي اهو پئسا ڀريندو آهي، ڇو تہ ڊسٽرڪٽ اڪائونٽس آفيسر کي بہ پئسا ڏيڻا پوندا آهن. ٽريزري آفيس جي هڪ جونيئر آڊيٽر ٻڌايو تہ ڊيٿ ڪيس جا پئسا نہ ورتا ويندا آهن جيڪڏهن پئسا وٺي ڪم ڪن ٿا انهن تي ڪيس بہ ٺهي سگهي ٿو. هڪ ٻئي رٽائرڊ آفيسر ٻڌايو تہ فوتي ڪيس جلدي هلائڻو پوندو آهي تہ جيئن وارث گهر جو خرچ پکو هلائي سگهن.
بحرحال هيءَ  صورتحال سنڌ صوبي جي سڀني اڪائونٽس آفيس ۾ هوندي جيئن ضلعي قمبر شهدادڪوٽ ۾ آهي هتي اسان مثال سدائين ٻڌندا اچئون تا تہ ڏنو پٽ ڇٽي جو! ليڪن هاڻي ائين نہ ٿيندو مان سڀني کي گذارش ڪندس ٻيلي اوهان پنهنجو حق وڙهي وٺو، ۽ جيڪڏهن توهان جو ڪم نٿو ٿئي تہ ڪمپلين ڪريو، اگر ڪمپلين تي ڪم نٿو ٿئي تہ اوهان ڪورٽ سڳوريءَ ۾ ڪيس پٽيشن داخل ڪرايو، ۽ سٺي ۾ سٺو ٻيو ذريعو سوشل ميڊيا آهي اوهان سوشل ميڊيا تي پنهنجو آواز بلند ڪريو انشاالله هڪ ڏينهن ضرور ايندو نہ صرف توهان جو ڪم بلڪہ پوري عوام جي لاءِ سهولت بڻجي ويندو. هر عام ماڻهو بہ آساني سان ڪم ڪرائي ويندو.
مدثر بيدار چانڊيو

What is the difference between a journalist and a reporter?

Someone who gives opinions and does not go out and cover the news is a “commentator” rather than a journalist or a reporter. Actually, the terms “journalist” and “reporter” can be used interchangeably, although “journalist” tends to be the name of someone who is in the profession of journalism, whether as a reporter or a correspondent. It is often used for folks who work in print (newspapers and magazines)— you might see someone called a “print journalist.” Reporters, on the other hand, are often folks who work in TV news or radio news. But whether you use the more formal term (journalist) or not, journalists and/or reporters are trained professionals. They go out and gathers the facts, interview the relevant news-makers, often write the story, and then deliver it. Journalists and reporters are not folks who guess or speculate, nor are they overtly partisan. They are people who devote their energies to finding out what the story actually is and then informing the public in an accurate and fair manner.

Are news reporters historians by creating history?

There is a saying that “journalism is the first draft of history.” This means that while journalists are not trained historians, what they are reporting today becomes part of the record that future researchers will use as they try to learn more about past times (and past perceptions of events). I’m a media historian, and I’ve found old newspapers and magazines a fascinating resource—a repository of which stories were considered important, and which people were considered newsworthy. They also show me what people believed about “the other,” what the common slang expressions were, how new technologies were received at that time, which celebrities were in the public eye, and which social issues were considered controversial.

Of course, reporters are usually not seeking or researching historical information: they are usually focused on reporting about current events— informing the public about what just happened, when it happened, why it happened, etc. But there are some stories where it can be useful to seek out historical information, especially when trying to put a current event into some context— such as finding out if X ever happened before and what the reaction to it was back then. So, there is actually some truth in the assertion that reporters are creating history. That may not be their intention at the time, but years later, historians and researchers will look at those reports and learn from them.

What is a news story?

This is a question journalists and editors have been debating for centuries, and because it’s a difficult question to answer, this one may go a little long. So…depending on what has happened that day, a news story might be about what the powerful and the wealthy are doing. Or it might be about what the leader of the country (or the leader of the government) is doing. It might be about crime, or scandal, or political feuds, or controversial issues. It might be locally-focused, or it might involve the entire country (or some other place in the world). In a typical newscast (or in a typical newspaper), news stories can be about all these things, and more— including sports, entertainment, music, the weather, etc.

A news story is a story that informs the public. It is usually about something interesting and important that is happening currently, and it contains the 5 Ws and an H (who did, what did they do, when did they do it, where did they do it, why did they do it, and how did they do it). So, if it’s a crime story about a robbery at a well-known department store, it would contain those 5Ws and an H, but in telling the story, it might also contain quotes from witnesses or the police— whatever would add to the information. And it would be told conversationally: not like a long list of facts. Also, a news story does not guess or speculate: it tells what is known, as factually as possible.

A typical newscast on radio or TV involves selecting the biggest and most important events and then crafting stories that are concise yet thorough, using sound or images to better explain. A newspaper or magazine story contains more details, but it still needs to be told interestingly. Not all of the day’s events are considered newsworthy: presidents and prime ministers give lots of speeches, but not all of them will be in the newscast (a speech about a major policy change or a response to a crisis might be). Celebrities say and do lots of things, but not all of them are newsworthy. Weather happens, but a tornado might be the lead story, while the fact that it’s going to rain tomorrow will not (unless there has been a drought and the possibility of rain becomes news).

Each day, reporters select the stories they believe are the most important for their audience to know. But they want to tell those stories in a way that holds the public’s attention. Years ago, stories were told in a very formal and serious style. Today, the topics may be serious, but the reporters and anchors tend to be less formal and they focus on making sure the story is understandable. And while there is continues to be a debate over which stories are newsworthy and which ones are not, reporting the news thoroughly, fairly, and factually is a very important activity; and those who do it well will earn the public’s trust.

What is a news story?